Trong những năm gần đây, tình trạng
cá nhân “đứng tên hộ” trong hồ sơ thành lập doanh nghiệp ngày càng phổ biến tại
Việt Nam. Đây là hiện tượng một người đứng tên trên giấy phép kinh doanh, góp vốn,
thậm chí đảm nhận vị trí giám đốc, người đại diện theo pháp luật… nhưng thực tế
lại không sở hữu vốn hay trực tiếp điều hành doanh nghiệp. Việc đứng tên hộ thường
xuất phát từ các lý do như né tránh pháp luật (ví dụ: người bị cấm kinh doanh,
người nước ngoài không đủ điều kiện), nhờ người thân quen giúp đỡ, hoặc che giấu
danh tính chủ sở hữu thật sự hoặc đơn giản là cách chủ sở hữu thật sự “ẩn danh”
“núp bóng” để thực hiện những hành vi trái pháp luật.
Như vậy, khi công ty phát sinh vi
phạm pháp luật như trốn thuế, buôn lậu, lừa đảo, kinh doanh hàng cấm thì câu hỏi
đặt ra là: Người đứng tên hộ có phải chịu
trách nhiệm pháp lý hay không? Và nếu có thì chịu trách nhiệm ở mức độ nào? Hãy cùng Luật Hồng
Thái tìm hiểu!
“Vừa qua, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ban hành Kết luận điều tra vụ Vạn
Thịnh Phát giai đoạn 2. Một nội dung đáng chú ý trong kết luận điều tra là có rất
nhiều người đứng tên hộ cổ phần, công ty trong hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát.
Xét hành vi, mức độ, vai trò trong vụ án, CQĐT không đề nghị truy tố.
Dù vậy, trong quá trình tố tụng, họ sẽ phải làm việc với cơ quan điều tra và đến
tòa khi được triệu tập…
Còn trong vụ án AIC, nhiều người cũng đứng tên hộ công ty để thiết lập
thế trận quân xanh, quân đỏ giúp AIC trúng thầu. Trong đó, anh trai bà Nguyễn
Thị Thanh Nhàn bị truy tố và đưa ra xét xử. Tại tòa, ông này khai tin tưởng em
gái, đứng tên hộ và kêu ký giấy tờ gì thì ký chứ không biết công ty hoạt động
gì.”
(Trích báo Pháp luật TP.HCM)
Trên đây là một vụ việc điển hình
về việc đứng tên hộ, thay mặt người khác ký kết hợp đồng và câu hỏi đặt ra là: “Liệu họ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự
nếu như việc họ làm vô tình hay cố ý là hành vi vi phạm pháp luật hay không?”
Trước tiên ta tìm hiểu định nghĩa
chủ sở hữu công ty và người đại diện theo pháp luật của công ty:
Chủ sở hữu công ty được hiểu là
cá nhân hoặc tổ chức trực tiếp góp vốn vào công ty, trực tiếp điều hành quản lý
mọi hoạt động của công ty, có trách nhiệm về quyền và nghĩa vụ trong phạm vi số
vốn đã góp vào công ty. Và họ cũng chính là người được hưởng lợi nhuận cũng như
chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp xảy ra sai sót tùy theo mức vốn mà
họ đã góp vào công ty.
Người đại diện theo pháp luật của
công ty được hiểu là: Cá nhân đại diện
cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của
doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc
dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng
tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. (theo khoản
1 điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020)
Hiện nay không có quy định pháp
luật nào về việc đứng tên hộ cho công ty, doanh nghiệp. Có thể hiểu rằng đây là
một dạng đầu tư “ẩn danh”, người đầu tư trực tiếp, người chủ sở hữu thật sự sẽ
không ra mặt mà nhờ người khác đứng tên hộ với nhiều lý do khác nhau, thậm chí
là nhằm thực hiện hành vi trái pháp luật.
Theo như những quy định nêu trên
có thể thấy: Người nào đứng tên thì người đó là chủ sở hữu, là người đại diện
theo pháp luật của công ty, ... Như vậy,
người đứng tên đó sẽ phải chịu trách nhiệm về quyền và nghĩa vụ đối với công ty
theo như quy định tại điều 13 Luật Doanh
nghiệp 2020.
Trách nhiệm hình sự là trách nhiệm
cá thể hóa, tức là người nào thực hiện hành vi trái pháp luật thì chỉ có người
đó mới phải trực tiếp chịu trách nhiệm hình sự.
Như vậy, trong trường hợp người đứng
tên trực tiếp thực hiện chỉ đạo làm những hành vi trái pháp luật như: Buôn lậu,
buôn hàng hóa bị cấm, ... thì họ sẽ bị
truy cứu trách nhiệm hình sự bởi những hành vi họ đã làm. Còn nếu họ bị ép buộc,
lợi dụng, sai khiến để thực hiện những hành vi trái pháp luật đó thì họ cần phải
chứng minh được rằng: Họ bị ép buộc, sai khiến, lợi dụng, không đúng với ý muốn
của họ thì họ sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự đối với những hành vi đó.
Nếu bạn gặp khó khăn trong các vấn đề pháp lý liên quan đến tổ
chức họp hội đồng thành viên, quyết định kinh doanh hay tranh chấp nội bộ, Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái và Đồng
nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, chúng
tôi cam kết mang lại những giải pháp pháp lý hiệu quả nhất. Liên hệ ngay 0976933335 - 0982033335 hoặc qua E-mail: luathongthai@gmail.com để được hỗ trợ nhanh nhất.
Trụ sở chính: LK9-38 Tổng cục 5, phường Thanh Liệt, Hà Nội
(cuối đường Chiến Thắng, Thanh Xuân).
Bạn cũng có thể tham khảo thêm thông tin các dịch vụ tư vấn của
chúng tôi:
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực dân sự - 0976.933.335
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực Hình sự - 0982.033.335
- Dịch vụ pháp lý lĩnh vực Đất đai - 0976.933.335
- Dịch vụ tư vấn nhân sự và quản lý lao động - 0988.587.987
- Dịch vụ pháp lý lĩnh vực Doanh Nghiệp - 0962.893.900
- Dịch vụ Luật sư lĩnh vực Hôn nhân và gia đình -
0976.933.335
HƯỚNG DẪN THANH LÝ TÀI SẢN KHI GIẢI THỂ DOANH NGHIỆP
09:08 | 30/07/2025
Khi
tiến hành giải thể, doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục thanh lý tài sản. Đây là
bước quan trọng nhằm xác định và xử lý toàn bộ giá trị tài sản còn lại, đảm bảo
việc thanh toán nghĩa vụ tài chính và phân chia tài sản đúng quy định. Theo
Luật Doanh nghiệp hiện hành và các quy định pháp luật...
|
Người đứng tên hộ có bị truy cứu trách nhiệm pháp lý khi công ty vi phạm pháp luật không?
09:00 | 29/07/2025
Trong những năm gần đây, tình trạng
cá nhân “đứng tên hộ” trong hồ sơ thành lập doanh nghiệp ngày càng phổ biến tại
Việt Nam. Đây là hiện tượng một người đứng tên trên giấy phép kinh doanh, góp vốn,
thậm chí đảm nhận vị trí giám đốc, người đại diện theo pháp luật… nhưng thực tế
lại không sở hữu...
|
Các khoản chi được trừ và không được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp từ ngày 1/10/2025
03:17 | 25/07/2025
Ngày 14/6/2025, Quốc hội thông qua Luật
Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (Luật số 67/2025/QH15), trong đó có quy định
mới về những khoản chi được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp từ ngày
1/10/2025. Để giúp các doanh nghiệp tránh gặp phải những sai sót trong quá
trình tính thuế, bài...
|
Phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp từ ngày 1/10/2025 ra sao?
04:56 | 23/07/2025
Quy định mới về phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong Luật
thuế thu nhập doanh nghiệp 2025
|
Cổ đông công ty cổ phần có được rút vốn không?
10:37 | 18/07/2025
Căn
cứ quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật
số 76/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/7/2025), chúng tôi xin cung cấp
thông tin pháp lý cụ thể như sau:
|
Từ 1/7/2025 các doanh nghiệp phải bắt buộc tiến hành định danh tổ chức để có thể truy cập thuế điện tử?
10:18 | 18/07/2025
Khoản
4 Điều 40 Nghị định 69/2024/NĐ-CP quy định như sau:
“ Tài khoản được tạo lập bởi Cổng dịch vụ công quốc gia,
hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh cấp cho cơ
quan, tổ chức được sử dụng đến hết ngày 30 tháng 6 năm 2025.”
|
Thay đổi cổ đông của công ty cổ phần cần những thủ tục gì?
10:21 | 17/07/2025
Trong suốt quá trình hoạt động, việc thay đổi cổ đông là một hiện
tượng phổ biến tại các công ty cổ phần, phản ánh sự linh hoạt trong chuyển nhượng
vốn, tái cấu trúc hoặc mở rộng quy mô đầu tư. Tuy nhiên, dù là thay đổi do chuyển
nhượng cổ phần, chia tách, hợp nhất hay lý do cá nhân của cổ...
|
Thủ tục rút vốn tại Công ty TNHH 2 thành viên trở lên
03:30 | 16/07/2025
Theo quy định hiện hành ( Luật Doanh nghiệp 2020, sửa đổi 2025 ), thành viên Công ty TNHH hai thành viên trở
lên không được tự ý rút vốn đã góp , trừ các trường hợp cụ thể sau:
|
Từ 01/7/2025, doanh nghiệp phải đăng ký lại con dấu do sáp nhập địa giới hành chính
03:18 | 16/07/2025
Từ ngày 01/7/2025, nhiều
doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện hoạt động theo luật chuyên ngành sẽ
phải tiến hành đăng ký lại con dấu. Lý do xuất phát từ việc sáp nhập địa giới
hành chính cấp huyện, xã theo Nghị quyết của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn
thi hành. Vậy đối tượng nào phải...
|
Doanh nghiệp có được tự do mua bán? Cập nhật quy định mới nhất từ 01/7/2025
02:54 | 16/07/2025
Không ít người cho rằng mọi
doanh nghiệp đều có thể được mua bán như một tài sản thông thường. Tuy nhiên,
theo quy định tại Luật Doanh nghiệp hiện
hành , không phải loại hình doanh nghiệp nào cũng được phép bán toàn bộ
công ty của mình. Chỉ doanh nghiệp tư
nhân mới có quyền bán toàn bộ...
|